आनन्द पो हुने थियो (गजल)

हरि मानन्धर “विवश”

आनन्द पो हुने थियो रात साट्न पाए ।
बैशालु यो यौवनको यो मात साट्न पाए ।।

अधर भरि छल्लिएको तिम्रो मधुर मुस्कान,
चुम्वन सँगै माधुर्यता को वात साट्न पाए ।

अंग अंग केलाएर यौवनको यो खेलमा,
क्रिडासँगै सल्बलाई यी हात साट्न पाए ।

नग्न शरीर यी आँखामा समर्पित गर्दै,
आनन्द पो हुने थियो त्यो जात साट्न पाए ।

अनेसास इजरायलद्वारा मोती जयन्ती तथा साहित्यिक कार्यक्रम सम्पन्न

अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज इजरायलले युवाकवि मोतीराम भट्टको १४४ औं जन्म जयन्ती इजरायलको तेल अभिभ शहरमा काव्य गोष्ठी तथा गज़ल लेखन कार्यशाला संचालन गरेर मनाएको छ ।

इजरायलस्थित विभिन्न संघ संस्थाका प्रतिनिधि लेखक साहित्यकार तथा साहित्यप्रेमीहरु सहभागी रहेको सो कार्यक्रममा कवि मोतीराम भट्टको तस्वीरमा पुष्पार्पण गरेर उहाँले नेपाली भाषा साहित्य र नेपाली वांगमयको श्रीवृद्धिमा पुर्याउनु भएको योगदानको स्मरण गरिएको थियो । प्रमुख अतिथि नेपाली राजदुतावास इजरायलका उप प्रमुख श्री मुक्तिनाथ भट्टले सो अवसरमा मोतीराम भट्टद्वारा रचित गज़ल वाचन गरेर कार्यक्रमको उद्घाटन गर्नु भएको थियो ।

कार्यक्रममा संस्थाकी सदस्य श्रीमति टिका खरेलले उपस्थितहरुको स्वागत गर्दै अनेसासलाई यसरी नै विभिन्न संघ संस्थाहरुबाट सहयोग तथा सुभेक्षा प्राप्त हुने अपेक्षा व्यक्त गर्नु भयो । त्यसै गरी अनेसासकै सदस्य शंकर पौडेल, झापाली एकता परिवारका केशव कुमार श्रेष्ठ, युनिटी लाइफ सिर्जनशील समुह, इजरायलका हरि मानन्धर, कानुनविद श्याम रोक्का लगायतका वक्ताहरुले आ आफ्नो धारणा राख्दै युवाकवि मोतीरामले कलिलै उमेरमा नेपाली भाषा साहित्यको क्षेत्रमा आफु लगायत समकालीन सर्जकका कृतिहरु प्रकाशन र वितरण गरेर हामीलाई ठुलो गुन लगाएको बताउनु भयो ।

मन्तव्यकै क्रममा प्रमुख अतिथि श्री मुक्तिनाथ भट्टले भाषा साहित्य र समाजको गौरवमय छवी बढाएर अमरत्व प्राप्त गर्ने राष्ट्रिय विभूति मोतीराम नेपाली भाषाका ढुकढुकी हुन् भन्नु भयो । उहाँले कला, भाषा, साहित्य र संस्कृति राष्ट्रको अमुल्य सम्पदा भएको बताउदै सोको अभावमा व्यक्तिले आफ्नो पहिचान गुमाउने हुँदा त्यसको संरक्षण र संवर्द्धनमा प्रवासबाट गरिएका यस्ता कार्यक्रमको सराहना गर्नु हुदै अनेसास इजरायलको प्रगतिको शुभ कामना पनि व्यक्त गर्नु भयो ।

अनेसासका महासचिव कृष्ण थापाले संचालन गर्नु भएको सो कार्यक्रम, तीन चरणमा विभक्त थियो । प्रथम चरणको औपचारिक कार्यक्रम समापन गर्दै सभापति सुनिल संगमले मोतीराम भट्टले बनारस छदै मोतिमण्डलीको स्थापना गरी गज़ललाई नेपाली साहित्यमा प्रारम्भिक कालमै लोकप्रिय बनाएका र भानुभक्त पछिको नपाई समयको महत्वपूर्ण साहित्यिक प्रतिनिधित्व गरेको बताउनु भयो ।

दोश्रो चरणको कार्यक्रम साहित्यिक तथा काव्य गोष्ठी रहेको थियो । गीतकार सुनिल संगमद्वारा रचित, यम बरालको स्वरमा गाइएको गज़ल सुनाएर आरम्भ गरिएको सो कार्यक्रममा आचार्य नवराज, सुनिता राइ, रमेश चक्र खड्का, हरि मानन्धर “विवश”, सुनिल संगम, भिम "भाइ", मनोज गौतम, टिका खरेल, शंकर पौडेल, श्याम रोक्का, कृष्ण थापा, लक्ष्मण खरेल, टकेन्द्र राई तथा शंकर पोख्रेल लगायतले आ आफ्नो रचना वाचन गर्नु भएको थियो ।

काव्य गोष्ठीको समापन पश्चात गज़ल लेखन कार्यशालाको आयोजना गरियो । संस्थाका अध्यक्ष सुनिल संगमले गज़लको उत्पत्ति, अर्थ र परिभाषा, परम्परागत मान्यता तथा वर्तमान परिश्कृतिका विषयमा प्रष्ट पार्दै यसको नियम र सैद्धान्तिक संरचनाका विषयमा गज़ल लेखन प्रशिक्षण संचालन गर्नु भएको थियो ।

खै के हौ कुन्नी तिमी

हरि मानन्धर “विवश”

मेरो मस्तिष्कमा तिमी,
मेरो हृदयमा तिमी,
मेरो तनमन सबै तिमी,
अंग अंग अनि प्रत्यंग भित्र,
सदा सर्वदा तिमी नै तिमी ।

मेरो मनको चाह हौ तिमी,
मेरो मुटुको धड्कन हौ तिमी,
रातको निन्द्रा अनि,
दिनको भोक पनि तिमी ।

मेरो मनकी रानी तिमी,
मेरो कल्पनाको सागर तिमी,
मेरो गन्तव्य पनि तिमी,
अनि भविष्य पनि तमी ।

धर्तीमा सागर तिमी,
आकाशको जुन अनि तारा तिमी,
स्वर्गकी परी तिमी,
धर्तीमा मेरी तिमी ।

पल पलको याद तिमी,
पल पलकै दर्द पनि तिमी,
हरपल हरक्षण मात्र तिमी
खै के हौ कुन्नी तिमी ।

कस्तो माया हजुर?

गजल
हरि मानन्धर “विवश”

कति दिन सम्म हजुर यसै यसै बाँची दिए ।
निष्ठुरीको झूठो माया मुटु भरि साँची दिए ।।

स्वर्ग जस्तै सँसार हजुर कल्पनामा भए पछि,
मनका व्यथा लुकाएर परि सँगै नाची दिए ।

यौवनका बेला हजुर बाचा कसम खान पनि
सजिलो पो हुने रैछ खिस्स खिस्स हाँसी दिए ।।

झूठो माया लाउने हजुर टाढा टाढा भागेपछि
मैले पनि मनलाई हजुर सजिलै पो भाँची दिए ।

नेपाल एक नेपाली एक

हिमाल हाँसीरहेको बेला,
नेपाल र नेपालीको प्रतीक
संसारलाई चिनाउनु परेको छ ।
पुर्वजहरूको रगतले सिंचेको यो नेपाल
वर्तमान देखि भविष्यसम्म,
राष्ट्रभक्ति र देशभक्तिको पाठ,
हामी र हाम्रा सन्ततिहरूलाइ सिकाउनुपरेको छ ।

देशमा शान्ति आईरहेको बेला,
यही उर्वरभूमि नेपालबाट,
दिगो शान्तिको वीउ रोप्नुपरेको छ ।
गौतम बुद्धको देश नेपालबाटै,
विश्वभर शान्तिको दियो बाल्नुपरेको छ ।
भृकुटी र सिताले जस्तै,
यही धर्तीमा बलिदान दिनुपरेको छ ।

हिमालको डम्फूलाई,
पहाडको मादल र खैंजडीसँग मिलाउनुपरेको छ ।
पहाडकै सारंगी र सहनाई,
तराईमा लगेर बजाउनुपरेको छ ।
हिमाल, पहाड र तराईवासीलाई,
एकै ठाउँमा मयूर जस्तै नचाउनुपरेको छ ।
नेपाल एक नेपाली एक,
संसारभर चिनाउनुपरेको छ ।

अब एउटा महान पर्वको खाँचो परेको छ,
हरेक नेपाल र नेपालीको धड्कनलाई
एउटै मालामा गाँस्नुपरेको छ ।